Ollo lehendakariordeak EMEEren Batzarrean parte hartu du. Elkarte hori Foru Komunitateari atxikita dago aurten, eta Europar Batasuneko bake- eta demokrazia-politikei buruz eztabaidatzeko erabili du urtero egiten duen topaketa.
Nafarroak Memoria eta Bizikidetzako politika publikoetan duen esperientzia partekatu du Irlandan Europako ehun bat mugako eskualderekin. Ollo lehendakariordeak internet bidez parte hartu du Europako Mugako Eskualdeen Elkarteak (EMEE / ARFE) Carrickmacrossen (Monaghan konderria) egin duen batzarrean, Europar Batasuneko bake-, egonkortasun- eta demokrazia-politikei buruz eztabaidatzeko. Nafarroako Gobernuko Memoria eta Bizikidetzako, Kanpo Ekintzako eta Euskarako Departamentuko Kanpo Ekintzako Zuzendaritzaren lantalde batek ere ordezkatu du Foru Komunitatea. Ordezkaritza hori Sergio Pérez arduradunak eta Iñaki Martínez de Vírgala Mugaz Gaindiko Lankidetza Zerbitzuko zuzendariak osatu dute.
Europako Mugako Eskualdeen Elkartea (EMEE) 1971n sortu zuten Bigarren Mundu Gerraren ondoren Europan mugaz gaindiko lankidetzari ekin zioten lehen muga-eskualdeek. Muga nazionalen bidez herritarren integrazioa indartzeko helburuarekin, gaur egun Europar Batasuneko eta inguruko herrialdeetako 100 kide inguru ditu.
Joan den otsailean, EMEEren idazkari nagusi Martín Guillermorekin bildu ondoren, egitura horretan eskubide osoko kide gisa sartzea eskatu zuen Nafarroak, Europarako proiekzioaren eta Kanpo Ekintzako II. Planean jasotako mugaz haraindiko lankidetzaren alde egindako apustuaren garapenarekin bat etorriz. Hala, pasa den martxoaren 27ko Batzorde Betearazlean eskubide osoko kide gisa onartu zuten Nafarroa. Kasu honetan, batzarraren gaia dela eta, Memoria eta Bizikidetzaren ildo estrategikoarekin ere bat egin du, Ana Ollok zuzentzen duen departamentuak ere duen planarekin bat, eta Europako Kontseiluan erreferentziatzat hartu da.
Ollo lehendakariordeak, parte hartu duen saioan, mugaz haraindiko lankidetzak bizikidetza indartzeko tresna gisa duen zereginari erreparatu dio, eta mugaz gaindiko lankidetza sustatzeko maila anitzeko kogobernantzaren gaitasunetan jarri du arreta. Presidenteordeak erakundeen arteko lankidetza eta sinergia mota horren potentzialtasuna eta eraginkortasuna azaldu du, memoria- eta bizikidetza-politikak bezalako gai batean, bi planotan. Tokikoari dagokionez, eta Nafarroaren kasuan, gizarte zibilak, udalek, Parlamentuak eta, bereziki 2015etik, Nafarroako Gobernuak izan duten zeregina ekarri du gogora. Bertan, Memoria eta Bizikidetzako, Kanpo Ekintzako eta Euskarako berariazko departamentuarekin, lehendakariordetza maila duena.
Nazioartean, Rozalejo Memoria eta Bizikidetza Gunea zentro berriarekin Nafarroak sortu nahi duen nazioarteko aliantzen sarearen garrantzia aipatu du (bereziki Latinoamerikarekin). Memoriaren eta Bizikidetzaren Gunea lotura gisa, bai eta mugaz gaindiko hainbat proiektutan Europak duen lankidetza ere, bereziki Frantziako Akitania Berriarekin. Gainera, Europako Kontseiluak berak “Memoria duten Eskolak” programa bereizi zuen hezkuntza-jardunbide egokitzat.
Bakearen aldeko testigantzak: “Memoria duten Eskolak” eta “Eskutik” programa
Ildo horretan, Ollok ere azpimarratu du garrantzitsua dela biktimen testigantzetan eta bizipenetan oinarritzea, “modu eraginkorrean beren irakaskuntza eta bizipen pertsonalak belaunaldi berriei transmititzeko, agian bizi izan ez zituzten gazteei, eta horiek berriro eraiki beharko dute oraina eta etorkizuna mehatxatuta, autoritarismoen eta indarkeriaren erabilera ez-legitimoaren arriskuagatik, helburu politikoak lortzeko. Bizipenezkoa eta emozionala funtsezkoa da “, esan du.
Halaber, gogorarazi du Nafarroak ibilbide luzea duela 1936ko estatu-kolpearen eta diktadura frankistaren testuinguru biktimologikoei buruzko programa eta proiektuetan, baina baita beste bietan ere: terrorismoa, bereziki ETArena; eta eskuin muturreko taldeek edo funtzionario publikoek eragindako motibazio politikoko indarkeriaren biktimak. Hiru testuinguru horiek lantzen dira bakearen eta bizikidetzaren aldeko “Memoria duten Eskolak” eta “Eskutik” programetan.
Nafarroako Gobernuko lehendakariorde Ana Ollok, Foru Komunitatearen (eta foroan parte hartu duten beste eskualde batzuen, hala nola Euskadiren) testuinguru eta bilakaera historikora itzuliz, berretsi du metodologiei eta aliantzei buruzko adibide horiez gain (topaketan partekatuak, beste eskualde batzuetan erabilgarriak badira ere), Gobernuaren konpromiso etiko, politiko eta legegile osoa, bakearen, demokraziaren, bizikidetzaren, gaitzespenaren eta indarkeria ororen deslegitimazioaren printzipioen alde, biktima guztiei emandako babesaz gain, diluziorik eta parekatzerik gabe.
Akitania Berria-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdeari aitorpena
Gainera, ARFEren Batzorde Betearazlean, erakunde hori osatzen duten eskualdeek elkarteak deitutako sariak ematea erabaki dute, kulturaren, ekonomiaren, lankidetza instituzionalaren, ingurumenaren eta gizartearen arloetan mugaz gaindiko lankidetza-proiektuen lorpen bikainak ohoratzeko.
“Sail of Papenburg” Sariaren helburua ongi funtzionatzen duten tokiko ekimenak ikusaraztea eta ekimen horiek mugako beste eskualde batzuetan erreproduzitzen laguntzea da.
Leyre Azcona Akitania Berria-Euskadi-Nafarroa Euroeskualdeko zuzendariak jaso du saria, 2018an Lurralde Lankidetzako Europako Taldeak jasotakoa, enplegu eta hezkuntza proiektuengatik.
