JRCren azterlan berri batek EBko txikizkariei saldutako kanelan iruzurra gertatu dela eta elikagaien segurtasunari buruzko legeria bete ez dela erakutsi du.
Europako Batzordeak belar eta espezien sektoreko iruzurrari aurre egiteko egiten dituen ahaleginen baitan, JRCko zientzialariek barnean garatutako lau detekzio-metodo berritzaile erabili zituzten iruzurrezko jardunbide posibleak detektatzeko eta identifikatzeko.
Zeilango kanela, barietaterik baliotsuena, kasiarekin ordezten ari zela identifikatu zen, aukera merkeagoa eta ez hain aromatikoa. Beste ordezkapen posible batzuk ere identifikatu ziren, eta indarrean dagoen Europako legeria eta nazioarteko arauak betetzen ote ziren ikertu zen. Analisian 104 kanela-lagin aztertu ziren —horietatik 44 Zeilango kanela gisa etiketatuta zeuden—, EBko 10 herrialdetako dendetan erositakoak, baita Erresuma Batuan, Serbian eta Sri Lankan ere.
Aztertutako laginen % 66k baino gehiagok ez zituzten nazioarteko kalitate-estandarrak betetzen, ez zuten EBko elikagaien segurtasunari buruzko legeria betetzen, iruzurrezkoak izan zitezkeen edo agian kumarinaren legezko mugak gainditzen zituzten. Kumarina kasian eta beste landare batzuetan dagoen konposatu aromatiko naturala da, eta gibelerako toxikoa izan daiteke.
Ikerketaren emaitzek komunitate zientifikoari eta arduradun politikoei kanelaren osagaientzat muga-balioak ezartzen eta lagin bat susmagarritzat noiz jo behar den zehazten lagun diezaiekete. Horri esker, zaintza zorrotzagoa izanen da eta agintari eskudunei neurriak hartzen lagunduko die.
2023an, kanela EBn gehien inportatu zen bosgarren espezia izan zen, jengibrearen, piperrautsaren, piperbeltzaren eta kurkumaren atzetik. Datozen urteetan kanela-eskaria handitzea espero da, eta horrek helburu erakargarri bihurtzen du iruzurgileentzat.
Kanelaren bi mota botaniko nagusi daude: Zeilango kanela (Cinnamomum verum edo Cinnamomum zeylanicum Blume), jatorriz Sri Lankakoa dena, eta kasia (Cinnamomum cassia edo Cinnamomum aromaticum), jatorriz Myanmarkoa dena. Kasia aukera merkeagoa, kalitate txikiagokoa eta zapore biziagokoa da, eta kumarina du. Merkatuaren arabera, bi motak “kanela” gisa etiketatu ohi dira, eta horrek nahasmena sor dezake.
JRCk azterketa holistiko bat egin zuen, eta hainbat analisi-metodo aplikatu zituen sektoreko iruzurrak detektatzeko. Zeilango kanela gisa etiketatutako laginen % 9 Cassia kanelarekin ordezkatu ziren osorik edo zati batean.
Beste iruzur mota batzuen susmoa ere izan zen, hala nola lagin askotan azalaren ordez kanelondoaren beste zati batzuk jartzea, besteak beste sustraiak, hostoak eta loreak. Gainera, laginen % 21 inguruk ez zituen nazioarteko arauak betetzen, errauts asko zutelako guztira.
Azterketak erakutsi zuen, halaber, laginen % 9,6k ez zutela betetzen elikagaien segurtasunari buruzko Europako legeriak berunerako ezarritako kilogramo bakoitzeko 2 mg-ko gehieneko muga, eta aztertutako laginetako 31 potentzialki arriskutsuak zirela haurrentzat, kumarina-eduki handia zutelako.
Kanelan hautemandako irregulartasunak, iruzurrezko jardunbideak barne, askotarikoak dira, eta beraz ezin zaie teknika analitiko bakarrarekin aurre egin; hortaz, metodo estandarizatuak behar dira. Europako merkatuan dauden kanela-lagin irregularren tasa altuak argi uzten du sektoreko eragile guztiak, hala nola arduradun politikoak, kontrol-laborategiak eta fabrikatzaileak, kontu handiz ibili behar direla.
Azterketak detekzio- eta berrespen-metodo gisa erabil daitezkeen teknika analitikoak proposatzen ditu, zeinak kontrol ofizialeko laborategiek erabil ditzaketen iruzurrezko laginak zehaztasun handiagoz detektatzeko.
