Europako Parlamentuak 2025eko aurrekontu-proiekturako konpromiso-kredituen ia 201.000 milioi euroko maila orokorra ezarri zuen, Batzordeak ekainean egindako proposamena baino 1.240 milioi euro gehiago. Parlamentuak bizi-programak bultzatu nahi ditu osasun-erronkei aurre egiteko, gazteei, nekazaritzari eta landa-eremuari laguntzeko, hondamendi naturalak jasaten dituzten pertsonei laguntzeko, ekintza klimatikoa bultzatzeko, migrazioa eta segurtasun-beharrak kudeatzeko, eta EBk krisi geopolitikoak eta humanitarioak dituzten inguruko eskualdeei ematen dien laguntza indartzeko. 1.520 milioi euro berrezarri ziren Kontseiluak proposatutako finantzaketa-murrizketetan, eta ordainketa-kredituak 153.500 milioi eurotan finkatu ziren.
Berreskurapenerako Europako Tresna (EURI) itzultzearen kostuak
EURIren itzultze-kostuek, hau da, 2025erako hasieran aurreikusitako zenbatekoaren bikoitzak, ez lukete Erasmus+ edo I+G bezalako funtsezko programen finantzaketa murriztea ekarri behar, Parlamentuaren arabera. Europako Parlamentuak irauli egin nahi ditu esparru horietara bideratutako kredituetan estatu kideek egindako murrizketak, eta EBren epe luzeko aurrekontuaren berrikuspenak sartutako «EURIren ur-jauziko mekanismo» berria erabili nahi du. Mekanismo hau Next Generation EUren zorpetze-kostuen igoera kudeatzeko diseinatuta dago, funtsezko ekimenei eragin gabe, aurrekontuaren malgutasuna eta erantzuteko gaitasuna mantenduz.
Datak
Victor Negrescu (S&D, Errumania), EBren 2025erako aurrekonturako txostengile orokorra (III. atalerako – Batzordea), honako hau adierazi du: «Gaurko bozketa seinale argia da: EBren aurrekontua babesten da, herritar guztiengan zentratua eta garapen ekonomikoan eta pertsonen bizitzaren hobekuntzan zentratua baitago. Horregatik, 110 milioi euroko igoera eskatzen dugu osasunaren arloko ekintzetarako, 70 milioi euro gehiago Erasmuserako, 42 milioi euro herritarrak hondamendi naturalen eraginetatik babesteko, 96 milioi euro gehiago nekazaritzarako, 120 milioi euro laguntza humanitariorako eta 110 milioi euro ekialdeko eta hegoaldeko auzotartasunerako».
Niclas Herbst (PPE, Alemania), gainerako ataletako txostengilea, honela mintzatu da: «Zibersegurtasuna ezinbestekoa da EBko erakundeentzat, eta kezka larria sorten digu 2023tik. Funtsezko beste lehentasun bat da erakundeek behar adina langile izango dituztela zeregin berriak betetzeko bermatzearena, hala nola Adimen Artifizialaren Legea aplikatzeko. Gainera, funtsezkoa da Kanpo Harremanetarako Europako Zerbitzuaren eraikinen segurtasuna hobetzea, bereziki urruneko eta arrisku handiko eremuetan dauden ordezkaritzetan. Egoera horri aurre egiteko, 37 milioi euro gehiago behar dira».
Hurrengo urratsak
Bozketa Kontseiluarekin hiru astez «adiskidetzeko» elkarrizketen hasiera da, datorren urteko aurrekonturako akordio bat lortzeko helburuarekin. Akordio hori, ondoren, Parlamentuak bozkatu eta presidenteak sinatu beharko du.
EBko aurrekontuaren %90 baino gehiagok jarduerak finantzatzen ditu bai EBko herrialdeetan bai kanpoan, herritarren, eskualdeen, nekazaritzaren, ikerketaren, ikasleen, GKEen eta enpresen mesedetan. Aurrekontu nazionaletan ez bezala, EBren aurrekontua batez ere inbertsiora bideratzen da, Europar Batasun osoan hazkundea eta aukerak sortzeko.
EBk 450 milioi biztanle dituzten 27 herrialderi ematen die zerbitzua. Zifra horiek kontuan hartuta, EBren urteko aurrekontua nahiko txikia da, batez beste 160 000 eta 180 000 milioi euro artekoa 2021-2027 urteetan. Hori Danimarkaren aurrekontu nazionalaren parekoa da (5,6 milioi pertsona bizi dira herrialde horretan), eta Poloniako aurrekontua baino % 30 txikiagoa da gutxi gorabehera (38 milioi pertsona bizi dira).
