Foru Erkidegoak 71,1 puntu lortu ditu indize horretan, eta 26. postuan dago Europako eskualdeen artean
Nafarroa da “gizonen eta emakumeen arteko berdintasunean eta ekitatean aurrerapen handiena egiten duen” Autonomia Erkidegoa, Emakumeen Lorpenaren Indizearen arabera. Adierazle hori Europako Batzordeak egin du, eta Europar Batasuneko 235 eskualderen arteko genero-berdintasunaren egoera alderatzen du.
Foru Komunitateak 71,1 puntu lortu ditu emakumezkoen lorpen-indizean. Sailkapen horren arabera, Nafarroa Europako eskualdeen 26. postuan dago emakumeek berdintasunaren arloan lortutako aurrerapenei dagokienez. Europako iparraldean bezala, berdintasunean lorpen handienak izan dituzten eskualdeen taldean dago, azterketa honetan 70 puntu baino gehiago lortu baitituzte.
Felix Taberna lehen lehendakariorde eta Lehendakaritza eta Berdintasun kontseilariak aurkeztu ditu Analisi eta Prospekzio Bulegoak aztertutako adierazle horren emaitzak, Txerra García de Eulate bulego horretako zuzendari kudeatzailearekin eta Patricia Abad Nafarroako Berdintasunerako Institutuko zuzendari kudeatzailearekin batera.
Tabernak emaitza “oso ona” izan dela azpimarratu du, “Europako eskualdeen batez bestekoa gainditzen dugulako”. Horrek “bide onetik goazela” erakusten du, “politika publikoetatik egiten dugunak emaitza sinesgarriak dituela, baina, jakina, aurrera egiten jarraitu behar dugu”. Hala, errentaren eta lanaren eremuak adierazi ditu hobetzeko arlo gisa.
Europako konparazioak adierazten du Nafarroa Europar Batasuna osatzen duten 27 herrialdeen batez bestekoa (57,5 puntu) baino 13,6 puntu gorago dagoela. Espainia osoarekin alderatuta, estatuko batez bestekoa baino 8,2 puntu handiagoa da, 62,9 puntukoa baita berdintasunaren arloan lortutako lorpenei dagokienez.
0tik 100era bitarteko eskalan islatzen den indize horren kalkulua 33 adierazletan oinarritzen da. Adierazle horiek puntuatu egiten dituzte emakumeek genero-berdintasunari dagokionez zazpi eremutan lortzen dituzten lorpenak eta desabantailak: lana eta dirua, ezagutza, denbora, boterea, osasuna, segurtasuna, babesa eta konfiantza, eta bizi-kalitatea. Hori kalkulatzeko, estatistika ofizialak eta pertsonen pertzepzioetan oinarritutako adierazleak erabiltzen dira. Azken eguneratzea 2021ean egin zen.
Indizearen arabera, emakumeek “lorpen gehiago lortzen dituzte eta genero-desabantaila gutxiago dituzte eskualde garatuenetan, hau da, emaitza ekonomiko onak, giza garapena eta kalitate oneko gobernua dituzten eskualdeetan”. Aitzitik, emakumeek “aurreikuspen mugatuagoak dituzte gutxien garatutako eskualdeetan”. Emaitza onenak hiriburuen inguruan dauden eskualdeetan ere lortzen dira.
Aipatzekoa da EBko biztanleriaren ia erdia emaitzarik onenak dituzten eskualdeetan bizi dela. Eskualde horiek batez ere Europako ipar-mendebaldean eta Espainian daude. Emakumeen lorpenen maila altuena duen Europako eskualdea Helsinki-Uusimaa da, Finlandian. Aldiz, baxuena Errumanian dago, Sed-Est eskualdean.
NAFARROAN LORTUTAKO BERDINTASUN AURRERAPENAK EREMUEN ARABERA
Eremu desberdinen azterketaren arabera, Nafarroa dago autonomia-erkidegoen artean lehen postuan genero-berdintasunari dagokionez emakumeek lortutako lorpen eta abantailei dagokienez, Euskal Autonomia Erkidegoaren eta Errioxaren aurretik, “bereziki azpimarragarriak” diren aurrerapenekin Osasunaren eta Boterearen dimentsioetan, eta hobetzeko tarte handiagoarekin Ezagutza, Lana eta Diruaren dimentsioetan.
Osasun-egoerari eta osasun-zerbitzuetarako sarbideari dagokienez, Foru Erkidegoak 90,5 puntu lortu ditu, eta bigarren postuan dago Kantabriaren atzetik eta Madrilekin berdinduta. Nabarmentzekoa da Espainia 27-EBko lehen postuan dagoela arlo horretako lorpenei dagokienez, 87,1 puntuko batez bestekoarekin.
Boterearen eremuari dagokionez (eremu politikoan erabakiak hartzeko postuetan genero-berdintasuna neurtzen da), Nafarroak 83,1 puntu lortu ditu, eta 70 puntutik gorako puntuazioa duten eskualdeen taldean kokatzen da Europa mailan. Estatuan, hirugarren postuan dago, Extremadura eta Balear Uharteen atzetik.
Segurtasunaren, Babesaren eta Konfiantzaren esparruan, Foru Erkidegoak 76,2 puntu lortu ditu, eta esparru horretako liderra da Errioxa, Aragoi eta Euskadirekin batera. Europa mailan, arlo horretan lorpen handienak lortzen dituzten Europako eskualdeen multzoaren barruan dago.
Denboraren eremuan, emakumeek eta gizonek etxetik kanpoko kirol, kultura edo aisialdi jardueretan parte hartzen dutela neurtzen da, bai eta boluntariotzako eta elkartasunezko jardueretan parte hartzen dutela ere. Nafarroak 69,5 puntu lortu ditu, eta Errioxaren atzetik bigarren kokatu da Espainia mailan.
Bizi-kalitateari dagokionez, adierazleak hautemate pertsonalen arabera neurtzen du ongizate-maila. Nafarroak 64 puntu ditu, eta Errioxa, Aragoi eta Euskadirekin batera bigarren postuan dago, Kanariar Uharteen atzetik. Eremu horretan, Europako erdialdeko eta iparraldeko herrialdeek dituzte berdintasun-kuota handienak.
Lanari eta diruari dagokienez, enplegurako eta lan-baldintza onetarako berdintasunezko sarbidea aztertzen du adierazleak. Nafarroak 61,1 puntu lortu ditu, eta horrek bigarren postuan kokatzen du, Kataluniaren atzetik soilik. Europa mailan, aztertutako 235 eskualdeetatik 169. eskualdea da.
Azkenik, ezagutzari dagokionez, Nafarroa dago bigarren postuan, 53,5 punturekin, Euskadiren atzetik, hezkuntza-mailako genero-berdintasunari, hezkuntzan eta prestakuntzan parte hartzeari, genero-segregazioari eta hezkuntza uzteari dagokienez.
