Europako Batzordeak ikerketa-prozedura formal bat abiarazi du Delivery Herok eta Glovok EBko lehia-arauak urratu dituzten ala ez zehazteko, kartel batean parte hartu baitute janari prestatua, elikagaiak eta egunero kontsumitzen diren beste ondasun batzuk eskatzeko eta bidaltzeko zerbitzuen sektorean, Europako Esparru Ekonomikoan (EEE).
Delivery eta Glovo Europan janaria etxera bidaltzen duten enpresa handienetako bi dira. 2018ko uztailetik aurrera, Delivery Herok partaidetza minoritarioa zuen Glovon, eta 2022ko uztailean enpresa horren kontrol esklusiboa eskuratu zuen.
Batzordea kezkatuta dago erosi aurretik Delivery Herok eta Glovok merkatu geografikoak banatu ahal izan dituztelako eta merkataritza-informazio sentikorra partekatu ahal izan dutelako (adibidez, merkataritza-estrategiei, prezioei, edukierari, kostuei eta produktuaren ezaugarriei buruzkoa). Batzordea kezkatuta dago, halaber, enpresek beste enpresako langileak ez erakartzea erabaki dezaketelako. Praktika horiek Delivery Herok Glovon gutxiengoan parte hartzeak erraztu zitzakeen.
Frogatuta badago, enpresen portaerak EBren lehia-arauak urra ditzake, kartelek eta merkataritza-jardunbide murriztaileek debekatzen dituztenak [Europar Batasunaren Funtzionamenduari buruzko Tratatuaren (EBFT) 101. artikulua eta EEE Akordioaren 53. artikulua].
Batzordea, orain, ikerketa xehatu bat egingo du lehentasunez. Ikerketa formaleko prozedura bat hasteak ez du eraginik haren emaitzan.
Testuingurua
2022ko ekainean eta 2023ko azaroan, Batzordeak aurrez abisatu gabe ikuskapenak egin zituen Delivery Hero eta Glovoko lokaletan, elikagaien hornikuntzaren sektorean kolusio bat egon zitekeela bere ekimenez ikertzeko.
Delivery Hero enpresak Alemanian du egoitza, eta janaria eskatu eta etxera bidaltzen du. Gaur egun, mundu osoko 70 herrialdetan baino gehiagotan dago, eta akordioak ditu 500.000 jatetxe baino gehiagorekin. Delivery Herok Frankfurteko burtsan kotizatzen du.
Glovok Espainian du egoitza, eta janaria eskatu eta etxera bidaltzeko enpresa aktiboa da. Gaur egun, mundu osoko 25 herrialdetako 300 hiri baino gehiagotan dago. 2022ko uztailean, Delivery Herok Glovoren akzio gehienak eskuratu zituen, eta Delivery Heroren filial bihurtu zen.
Gaur hasitako ikerketa Batzordeak etxez etxeko janariaren banaketak eta elikaduraren sektoreak kontsumitzaileei arrazoizko aukerak eta prezioak eskaintzen dizkietela bermatzeko egindako ahaleginen parte da. Hizpide dugun merkatu gazte eta dinamiko honetan, lehiaren aurkako akordioek eta merkataritza-praktika murriztaileek, merkatuen banaketaren bidezko kartelek barne, merkatua ezkutuan sendotzea ekar dezakete, eta horrek ondorio negatiboak izan ditzake lehian.
Ikerketa hori, halaber, Batzordeak lan-merkatu justu bat bermatzeko egiten dituen ahaleginen parte da, non enplegatzaileek ez duten kolusioan jarduten langileen aukeren kopurua eta kalitatea mugatzeko, baizik eta talentuagatik lehiatzen direla. Bilketarik gabeko itunei buruz Batzordeak formalki hasitako lehen ikerketa da. Era berean, Batzordeak operadore batek lehiakide batean gutxiengoan parte hartzearen testuinguruan lehiaren aurka hartutako akordioei buruz egindako lehen ikerketa da.
EBFTren 101. artikuluak debekatu egiten ditu merkataritzari eragin diezaioketen edo lehia eragotzi edo murriztea helburu edo ondorio duten akordioak eta hitzartutako praktikak. Xedapen honen aplikazioa 1/2003 Erregelamenduan definitzen da. EBFTren 101. artikulua lehiaren agintaritza nazionalek ere aplika dezakete.
1/2003 Erregelamenduaren 11. artikuluko 6. paragrafoak ezartzen duenez, Batzordeak prozedura bat hasiz gero, estatu kideetako lehia-agintaritzek ez dute eskumenik izango EBren lehia-arauak kasuan kasuko jardunbideei ere aplikatzeko. 16. artikuluko 1. paragrafoak ezartzen du, gainera, jurisdikzio-organo nazionalek saihestu egin behar dutela Batzordeak aurreikusitako erabaki baten bidez gatazkan sar daitezkeen erabakiak hartzea, dagoeneko hasita dauden prozeduretan. Batzordeak estatu kideetako enpresei eta lehia-agintaritzei jakinarazi die prozedura bat hasi duela gai honetan.
Ez dago legezko eperik monopolioaren aurkako ikerketa bati amaiera emateko. Horrelako ikerketa baten iraupena zenbait faktoreren araberakoa da, hala nola gaiaren konplexutasuna, eragindako enpresak Batzordearekin duen lankidetza maila eta defentsa-eskubideen erabilera.
Batzordeak kartelen aurka egiten dituen ekintzei buruzko informazio gehiago nahi izanez gero (pertsonek edo enpresek kartelen jokabide susmagarriak salatzeko duten modua barne), ikus Batzordearen kartelei buruzko webgunea. Webgune honek kartelen aplikazioari buruzko estatistikak ere eskaintzen ditu. Competition Weekly News Summary-n (lehiari buruzko albisteen asteko laburpena) kartelei eta lehiaren aurkako beste jardunbideei buruzko berrien aldizkako bilketa argitaratzen da. Ikerketa honi buruzko informazio gehiago eskuragarri egongo da Batzordearen eskumenari buruzko webgunean, gai publikoen erregistroan, AT.40795. gai zenbakiarekin.
