Batzordeak gaur jakinarazi dio X-ri Zerbitzu Digitalen Legea urratzen duela patroi ilunekin, publizitate-gardentasunarekin eta ikertzaileentzako datuetarako sarbidearekin lotutako eremuetan.
Gardentasuna eta kontuak ematea dira Zerbitzu Digitalen Legearen muina, edukien moderazioari eta publizitateari dagokienez. Besteak beste, enpresaren barne-dokumentuen azterketa, adituekiko elkarrizketak eta zerbitzu digitalen koordinatzaile nazionalekiko lankidetza barne hartu zituen ikerketa sakon batean oinarrituta, Batzordeak ez-betetzearen aurretiazko egiaztapenak egin ditu hiru erreklamaziori dagokienez:
- Lehenik eta behin, Xk «egiaztatutako kontuetarako» interfazea diseinatu eta ustiatzen du «kontrol urdineko markarekin», sektorearen praktikarekin bat ez datorren eta erabiltzaileak engainatzen dituen moduan. Edozein pertsona harpidetu daitekeenez egoera «egiaztatu» hori lortzeko, eragin negatiboa du erabiltzaileek kontuen benetakotasunari eta elkarreraginean duten edukiari buruzko erabaki libre eta informatuak hartzeko duten gaitasunean. Froga batzuen arabera, asmo txarreko agente motibatuek «egiaztatutako kontua» gehiegikeriaz erabiltzen dute erabiltzaileak engainatzeko.
- Bigarrenik, X-k ez du errespetatzen publizitatearen arloan eskatzen den gardentasuna, ez baitu publizitate-iragarkien gordailu fidagarri eta irisgarri bat ematen; aitzitik, diseinu-ezaugarriak eta sarbide-oztopoak ezartzen ditu, eta, horren ondorioz, gordailua ez da gai erabiltzaileekiko gardentasun-helbururako. Bereziki, diseinuak ez du aukerarik ematen online publizitatea banatzetik eratorritako arrisku berriak gainbegiratu eta ikertzeko.
- Hirugarrenik, X-k ez die ikertzaileei datu publikoetarako sarbidea ematen, Zerbitzu Digitalen Legean ezarritako baldintzekin bat etorriz. Zehazki, X-k debekatu egiten die ikertzaile hautagarriei beren datu publikoetara modu independentean sartzea, adibidez karrakatuz, beren zerbitzu-baldintzetan adierazten den bezala. Gainera, ikertzaile hautagarriei aplikazioen programazio-interfazerako (API) sarbidea emateko X prozesuak ikertzaileei ikerketa-proiektuak gauzatzeko asmoa kentzen diela dirudi, edo neurriz kanpoko tasa handiak ordaintzeko beste aukerarik ez die uzten.
Atariko ondorioak bidaltzean, Batzordeak X-ri jakinarazi dio aurretiazko iritzia, Zerbitzu Digitalen Legea urratzen duela. Horrek ez dio kalterik egiten ikerketaren emaitzari; izan ere, X-k defentsarako eskubidea egikaritzeko aukera du orain, Batzordearen ikerketa-espedienteko dokumentuak aztertuz eta Batzordearen aurretiazko ondorioei idatziz erantzunez. Aldi berean, Zerbitzu Digitalen Europako Batzordeari kontsulta egingo zaio.
Azkenik, Batzordearen aurretiazko ikuspuntuak berretsiko balira, Batzordeak ez-betetze erabaki bat hartuko luke, eta bertan deklaratuko luke X-k Zerbitzu Digitalen Legearen 25., 39. eta 40. artikuluak (12) urratzen dituela. Erabaki horrek zerbitzu-emailearen urteko mundu-mailako negozio-bolumen osoaren % 6ra arteko isunak ekar ditzake, eta hornitzaileari arau-hausteari aurre egiteko neurriak har ditzala agintzea. Ez-betetzeari buruzko erabaki batek ikuskapen-aldi indartua eragin dezake, hornitzaileak arau-haustea zuzentzeko hartu nahi dituen neurriak betetzen direla bermatzeko. Batzordeak hertsatzeko isunak ere jar ditzake, plataforma bat betetzera behartzeko.
Oinarriak
X, lehen Twitter bezala ezagutzen zena, tamaina handiko lineako plataforma izendatu zuten 2023ko apirilaren 25ean, EBko Zerbitzu Digitalen Legearen arabera, EBn hilean 45 milioi erabiltzaile aktibo baino gehiagorengana iritsi zela adierazi ondoren.
2023ko abenduaren 18an, Batzordeak prozedura formal bat abiarazi zuen X-k Zerbitzu Digitalen Legea urratu ote zuen ebaluatzeko, zilegi ez diren edukien zabalkundearekin eta informazioaren manipulazioari aurre egiteko hartutako neurrien eraginkortasunarekin lotutako esparruetan. Neurri horietarako, ikerketak aurrera jarraitzen du, bai eta eredu ilunak, publizitate-gardentasuna eta ikertzaileentzako datuetarako sarbidea ere, gaur hartutako aurretiazko ondorioen xede baitira.
Batzordeak irregulartasunak salatzeko tresna bat ere jarri du martxan. Tresna horri esker, langileek eta jakinaren gainean dauden beste pertsona batzuek Batzordearekin harremanetan jarri ahal izango dute, modu anonimoan, Batzordeak gainbegiratu dezan oso tamaina handiko lineako plataformek edo izendatutako tamaina handiko lineako plataformek betetzen duten.
Batzordeak prozedura formalak ere abiarazi zituen TikTok enpresaren aurka 2024ko otsailean eta apirilean, AliExpressen aurka 2024ko martxoan eta Metaren aurka 2024ko apirilean eta maiatzean.
