Europako Batzordeak, EBko Hamarkada Digitalari buruzko txostenen artean, 2024ko martxoaren 6tik apirilaren 8ra bitartean egindako Eurobarometro bereziaren emaitzak biltzen dituen dokumentua argitaratu du. Inkesta hori Europa osoko 26.364 pertsonari egin zaie, eta herritarrek digitalizazioarekiko eta teknologia berriekiko duten jarreraren bilakaera aztertzen du. Besteak beste, hamarkada honen amaierarako teknologia digitalek aldaketa klimatikoaren aurkako borrokan duten garrantzia handitu egin da.
Txostenaren lehen zatian, Europako herritarrek teknologia digitalek beren bizitzetan duten paperaz eta etorkizun hurbilean izango duten eraginaz duten pertzepzioa aztertzen da. Bigarren zatiak Hamarkada Digitaleko programa politikoaren babesa eta lehentasunak aztertzen ditu, teknologia digitalekin eta administrazioen ekintzarekin lotutako ekimenen garrantzia aztertuz.
Hirugarrenak Zerbitzu Digitalen Legea eta teknologia digitalen arazoek herritarrengan duten eragina ditu ardatz. Txostenaren laugarren eta azken zatiak eskubide eta printzipio digitalak jorratzen ditu. Zehazki, Europako herritarrek ingurune digitalean oinarrizko eskubideak aplikatzeari eta babesteari buruz duten kontzientziazio maila aztertzen du. Baita eskubide digitalak babesteko Europa eta nazio mailako ahaleginei buruzko pertzepzioa ere.
Teknologia digitalak gaur egun eta etorkizunean
Eurobarometro bereziaren arabera, europarren ia hiru laurdenek uste dute zerbitzu publiko eta pribatuen digitalizazioak bizitza errazten diola. Portzentaje horren barruan, % 19k dio bizitza askoz errazagoa egiten ari zaiola. Aitzitik, % 23k uste du eguneroko lanak zailtzen dizkiola.
Teknologia digitalek 2030ean izango duten paperari dagokionez, inkesta erantzun duten hamar pertsonetatik zortzik baino gehiagok esan dute garrantzitsuak izango direla pertsonekin, lagunekin eta senideekin online konektatzeko, baita online zerbitzu publikoak erabiltzeko ere. Hamarretatik ia zortzik uste dute hamarkada amaierarako ezinbestekoa izango dela arreta medikoa digitalki jasotzea.
Galdetutako lautik hiruk uste dute teknologia digitalak garrantzitsuak izango direla produktuak eta zerbitzuak online erabiltzeko, erosteko eta saltzeko ( % 76), garraio-zerbitzuak erabiltzeko ( % 76), hezkuntza eta trebakuntza aukerak izateko ( % 75), online materiala/edukia eskuratzeko, elkarreragiteko eta/edo sortzeko ( % 74), bizitza demokratikoan parte hartzeko ( % 74) eta klima aldaketari aurre egiteko ( % 74). Gainera, % 69k adierazi du erabilgarria dela urruneko lanean aritzeko datozen urteetarako.
Arlo horietan guztietan hautemandako garrantziak gora egin du 2023ko inkestarekin alderatuta. Hazkunderik handienak klima-aldaketaren aurkako borrokan (+%8), bizitza demokratikoko parte-hartzean (+%6) eta urruneko lanean (+%6) izan dira.
Hobekuntza-neurriak, administrazioaren ekintzak eta legeria
Teknologia digitalen erabilera erraztuko duten neurrien inguruan galdetuta, Europako hamarretik zortzik abiadura handiko Interneterako konexioaren eskuragarritasuna eta eskuragarritasuna azpimarratu dute. Zibersegurtasuna, online datuen babesa eta teknologia digitalen segurtasuna hobetu egin dira. Hurbiletik jarraitzen diote produktu digitalek eta behar pertsonaletara hobeto egokitutako online zerbitzuek (%77), zerbitzu eta teknologia digitalak erabiltzeko giza laguntzak (%74) eta trebetasun digitalak garatzeko prestakuntzak (%72).
Inkestatuen hamarretik ia bederatzik uste dute garrantzitsua dela agintari publikoek bermatzea pertsonek giza laguntza egokia jasotzea teknologiek eta zerbitzu digitalek dakarten eraldaketan laguntzeko.
Hamarretik zortzik baino gehiagok uste dute garrantzitsua dela administrazioek ikerketa eta berrikuntza areagotzea, teknologia digital seguruagoak eta sendoagoak izateko (%86), azpiegitura digital eraginkorrak eta seguruak eraikitzeko (datuen konektibitaterako eta prozesamendurako instalazioak barne), Europako enpresak mundu mailan haztea eta lehiatzea bermatzeko (% 82) eta teknologia digitalek trantsizio berderako balio dutela ziurtatzeko (%81).
Gainera, hamarretik ia zortzik uste dute garrantzitsua dela agintariek adimen artifizialaren eta beste teknologia digital batzuen garapenari forma ematea, Europako eskubideak eta balioak errespetatzen dituztela bermatzeko.
Online plataformen portaera arautzen duen Europako legediaren aplikazioaren testuinguruan, inkestatuengan eragin pertsonal handiagoa duten gaiei dagokienez, datu pertsonalen (%46) eta albiste faltsuen eta desinformazioaren (%45) erabilera desegokia nabarmentzen da, eta, ondoren, adingabeen babes eskasa (%33), fidagarritasun gutxiko online saltzaileak (%27) eta gorroto diskurtsoak (%22).
Emaitzak Espainian
Eurobarometro bereziko 26.364 elkarrizketetatik, 1.009 espainiar herritarrei egin zitzaizkien. Emaitza orokorrekin bat etorriz, Espainian teknologia digitalak oso garrantzitsuak dira online zerbitzu publikoetan (%84), osasun zerbitzuetan (%79), garraio zerbitzuetan (%77), produktuak eta online zerbitzuak erabiltzeko, erosteko eta saltzeko (%76), bizitza demokratikoan parte hartzeko (%70), online materiala/edukia eskuratzeko, elkarreragiteko eta sortzeko (%76), klima-aldaketari aurre egiteko (%72) eta urrunetik lan egiteko (%70). Ehunekoa Europako batez bestekoa baino pixka bat handiagoa da pertsonekin konektatzeari (%88) eta hezkuntza eta prestakuntza aukerei (%80) dagokienez.
Espainiak EBko batez bestekoaren emaitza berdinak lortu ditu, digitalizazioak pertsonen bizitza errazten duela uste baitute gehienek, baita teknologia digitalen eguneroko erabilera erraztuko duten neurrien inguruan ere.
Ildo horretan, abiadura handiko Interneterako konexioaren eskuragarritasuna eta arrazoizko prezioan (%84), zibersegurtasuna, online datuen babesa eta teknologia digitalen segurtasuna (%81), eta norberaren beharretara hobekien egokitutako produktu digitalak eta online zerbitzuak (%81) nabarmendu dituzte espainiarrek. Ehuneko hori Europakoa baino bederatzi puntu handiagoa da zerbitzu eta teknologia digitalak erabiltzeko giza laguntzari dagokionez ( % 83), eta 11 puntu handiagoa, berriz, trebetasun digitalak garatzeko hezkuntzari eta prestakuntzari dagokionez (%83).
Administrazioak digitalizaziorako laguntza bermatu behar du
Europaren oso antzeko emaitzekin, Espainiako herritarren %92k uste du garrantzitsua dela administrazioek bermatzea pertsonek giza laguntza egokia jasoko dutela eraldaketa digitalari aurre egiteko, ikerketa eta berrikuntza handitzea teknologia digital seguruagoak eta indartsuagoak izateko (%89), azpiegitura digital eraginkorrak eta seguruak eraikitzea (%89), Europako enpresak haztea eta mundu mailan lehiatzea bermatzea (%83) eta teknologia digitalak trantsizio berderako balio izatea bermatzea (%85). Gainera, %79k uste dute garrantzitsua dela agintariek AAren eta beste teknologia digital batzuen garapenari forma ematea, Europako eskubideak eta balioak errespetatzen dituztela bermatzeko.
EBko batez bestekoaren gainetik, datu pertsonalen erabilera okerrak (%50), albiste faltsuek eta desinformazioak (%49) eta adingabeen babes eskasak (%33) eragiten dietela adierazi dute espainiarrek. Bestalde, %65ek aitortu du errespetatu beharreko eskubideak online ere aplikatu behar direla, eta %36k soilik uste du Europar Batasunak bere eskubideak babesten dituela.
Espainian eskubide eta printzipio digitalak zuzen aplikatzeari buruz galdetuta, ezkorrenak ingurune digitalen eta haur eta gazteentzako edukien segurtasunean (%33) eta ondare digital propioaren kontrolean agertzen dira, adibidez, heriotzaren ondoren kontuekin eta informazio pertsonalarekin zer gertatzen den erabakitzeko (%38).
Aitzitik, Espainiako herritarrek uste dute hezkuntza, prestakuntza eta oinarrizko trebetasun digital aurreratuak ( % 62), Europako herritar guztientzako abiadura handiko Interneterako sarbidea ( % 60), EBko funtsezko zerbitzu publikoetarako sarbide erraza (%58), adierazpen askatasuna eta online informazioa (%56) eta ingurune digitalean biltzeko eta elkartzeko askatasuna (%56) errespetatzen dituztela.
