Irujo kontseilariak, 4 hilabete baino gutxiagoan, Nafarroako ekosistema osoaren ikuspuntua zein den argi uzteko egiten duen bigarren topaketa da.
Mikel Irujo Industriako eta Trantsizio Ekologiko eta Digitaleko sailburuak bilera bat izan du Bruselan Daniel Gerber Europako Batzordeko zero emisio garbien industriaren Europako lege berriaren arduradunarekin, argi uzteko zein den Nafarroaren ikuspuntua lege-proiektu berri honen aurrean.
Bilera horretan, Europako Batzordeko Cecilia Serranok ere parte hartu du, eta ekaineko bileran hasitako ahaleginekin bat dator. Bilera horretan, Nafarroak industriarekiko etengabeko konpromisoa, energia-eredu iraunkorrago baterako trantsizioa eta Nafarroako sektore eolikoaren aldeko apustua nabarmendu zituen.
Testuinguru horretan, Nafarroak, energia berriztagarrien sustapenean eta garapen industrial iraunkorrean erreferente gisa, politikak defendatzeko eta Europako industria berriztagarriaren benetako beharrei erantzuteko neurri sendoak hartzeko konpromisoa indartu du.
Zehazki, Nafarroako Gobernuak eta Enerclusterrek industria berriztagarria babestu eta babesteko Europako neurriak babesten dituzte, baina kezkaz ikusten da kasu batzuetan ez dutela asmorik eta beste batzuetan ez dutela eraginkortasunik egungo neurri-paketeetan. Adibidez, Net Zero Industry Act delakoak, legedi honen funtsezko pieza izan beharko lukeenak, hobekuntza-arlo garrantzitsuak ditu, hala nola honako hauek. Hona hemen adibide batzuk:
- Erregelamenduaren estaldura eskasa: Arau-esparrua enkanteetara mugatzen da batez ere, eta kanpoan uzten ditu energia eskuratzeko eta garatzeko beste mekanismo batzuk, hala nola energia erosteko kontratuak (PPA) eta handizkako merkatuan jarduteko diseinatutako lantegiak. Horrek energia-beharrak erabat betetzea eragozten du, eta sektoreko lehia mugatzen du.
- Enkantean jarritako bolumenaren irismen mugatua: Erregelamenduak enkantean jarritako bolumenaren %30 soilik hartzen du, eta ehuneko hori 2027ko abenduaren 31 baino lehen berrikusi ahal izango du Europako Batzordeak. Marjina mugatu horrek erronkak planteatzen ditu merkatua benetan ireki eta dibertsifikatzeko.
- Irizpide ez-ekonomikoak enkanteetan: Irizpide ez-ekonomikoak enkanteak esleitzeko puntuazioaren %30 izan badaitezke ere, irizpide horiek ezartzea ez da nahitaezkoa, %15etik gorako gainkostua eragin lezaketela uste bada. Horrek zalantzak sortzen ditu irizpide horien aplikazio eraginkorrari buruz.
- Erresilientzia-irizpidearen rola: ez dago parametro ez-ekonomikoen barruan erresilientzia-irizpiderako ezarritako pisu espezifikorik. Hori estatu kide bakoitzaren esku geratzen da, eta horrek desberdintasuna sor dezake aplikazioan. Gainera, garrantzitsua da azpimarratzea irizpide hori betetzeko ez dela beharrezkoa Europan fabrikatzea, eta horrek arriskuan jar lezakeela tokiko industriari laguntzea.
Ildo horretan, nabarmendu behar da Enerclusterrek aurrerapauso bat eman duela testuinguru horretan, nazio-mailako elkarrizketa gidatuz, 800 enpresa baino gehiago ordezkatzen dituzten eskualdeko 8 klusterren parte-hartze aktiboarekin. Kluster horiek, Foru Komunitateko gobernuarekin batera, Europako industriaren lehiakortasuna merkatu globalen aurrean bultzatzeko neurri zehatzagoak eta eraginkorragoak hartzeko beharra azpimarratu dute.
Sektorearen egoera
Gaur egun, bost fabrikatzaile nagusi daude Europan: Vestas, Siemens Gamesa, Nordex, General Electric eta Enercon. Azken urtean enpresa horien fakturazioak emaitza positiboak izan dituen arren, bost turbina-fabrikatzaileak etengabeko galeretan daude. Era berean, tokiko horniduraren balio-katean eragina izaten ari da beste kontinente batzuetako hornitzaileen agerpena, hala nola Asiakoa.
Nafarroa aitzindaria eta erreferentea da Europan energia berriztagarrien ekoizpenean, eta apustu teknologiko eta industrial historikoa egin du energia eolikoaren garapenerako eta estandar global berriak ezartzeko. Gaur egun, guztizko energia-kontsumoaren % 23 berriztagarrien bidez sortzeko gai da.
Era berean, Nafarroan hirugarren sektorea da automozioaren eta nekazaritzako elikagaien atzetik, 110 enpresa baino gehiagoko industria-sare garrantzitsua du, industria-enpleguaren % 10 eta 4.500 milioi euroko fakturazioa, hau da, eskualdeko BPGren % 5. Era berean, eskualdeko bigarren sektore esportatzailea da, batez ere aerosorgailuen eta horien osagaien fabrikazioan oinarritua.
Dagoen industria-ehun trinkoak balio-kateko katebegi guztiak estaltzen ditu, eta bertan sartzen dira energia berriztagarriko operadore handi bat, Acciona Energía, eta bi OEMS handi, hala nola Siemens Gamesa eta Nordex-Acciona Windpower. Horrez gain, haize-sorgailuaren osagaietan balio erantsi handia ematen duten ETEen multzo garrantzitsu bat dago.
Era berean, Foru Komunitateak I+G garatzeko azpiegitura eta gaitasun garrantzitsuenak ditu sektorerako: Energia Berriztagarrien Zentro Teknologikoa (CENER) eta Energia Berriztagarrien eta Eraginkortasun Energetikoaren Erreferentzia Zentro Nazionala (CENIFER).
