Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidenteak EBko Nekazaritzaren Etorkizunari buruzko Elkarrizketa Estrategikoaren azken txostena jaso du gaur. “Europako nekazaritzarako eta elikadurarako perspektiba partekatua” izenburupean, txostenak erronken eta aukeren ebaluazioa aurkezten du eta jarraian gomendio batzuk. Iradokizun horiek Europako Batzordearen lana gidatuko dute Nekazaritzarako eta Elikadurarako Ikuskera osatzerakoan, von der Leyen presidentearen bigarren agintaldiko lehen 100 egunetan emateko.
Batzordeak begi onez ikusten du Elkarrizketa Estrategikoko 29 kideek egindako lan garrantzitsua, von der Leyen presidenteak 2024ko urtarrilean abian jarri zuenetik, eta prozesu osoan zehar erakutsi duten konpromiso eraikitzailea, azken txostena amaitzeko eta aho batez onartzeko. Gaurko emaitzak erakusten du adostasuna funtsezko interesen artean eraiki daitekeela nekazaritzako elikagaien kate osotik, baita nekazaritzako elikagaien inguruko eztabaida publikoaren inguruko polarizazio garaietan ere.
Ikuspegi hori mantenduz, ikuspuntu desberdinen arteko elkarrizketa eta elkarrekiko konfiantza sustatzen jarraitzeak EBko nekazaritzako elikagaien sistema lehiakor, erresiliente, askotariko eta jasangarrietarako irtenbide iraunkorrak ematen lagun dezake. Batzordeak, beraz, gertutik ebaluatuko ditu txostenaren gomendioak, nekazaritzako elikagaien sektorean, gizarte zibilean eta zientziaren munduan eragileak bilduko dituen plataforma berri bat ezartzeko, nekazaritzako elikagaien sistemak jasangarriagoak eta erresistenteagoak izateko estrategiei buruz hausnartzen jarraitzeko.
Elkarrizketaren txostenaren arabera, elikagaiak eta nekazaritza-ekoizpena Europako gizartearen eta segurtasunaren funtsezko zati dira, eta Europako elikagaien eta laborantzaren aniztasuna aktibo garrantzitsua da. Elkarrizketa Estrategikoko kideen artean adostasuna dago nekazaritzako elikagaien sektoreko iraunkortasun ekonomiko, ingurumeneko eta soziala elkar indartu ahal izateko, batez ere neurri politiko koherenteetan oinarritzen direnean. Merkatuek, ohitura dietetikoek eta berrikuntzak iraunkortasuna bultzatzeko duten zeregina ere adierazten da.
Txostenean zehazten diren gomendioak bost zutabetan egituratzen dira:
1. Elkarrekin lan egitea etorkizun iraunkor, erresiliente eta lehiakor baten alde: zati honek NPBa egokitzeko beharrari heltzen dio, etengabeko trantsizioaren testuinguruan elikadura sistema jasangarriagoetara eta lehiakorragoetara, nekazariek elikaduraren balio-katean duten posizioa indartzearen garrantziari, finantzaketarako sarbideari, eta merkataritzaren eta nazioarteko estandarren rolari.
2. Nekazaritzako elikagaien sistema jasangarrietarantz aurrera egitea: epigrafe honetako gomendioak nekazaritza-praktika jasangarriak babestean eta sustatzean murgiltzen dira, baita abeltzaintzarenean ere, eta animalien ongizateari buruzko kontzientzia handitzearen eta kontsumitzaileen ahalduntzearen alde egiten dute, dieta jasangarriak eta orekatuak aukeratzeko.
3. Erresilientzia eraldatzailea sustatzea: gero eta handiagoak diren ingurumen-, klima-, geopolitika- eta ekonomia-arriskuen aurrean, arriskuak kudeatzeko tresnak eta krisi-kudeaketa indartzeko beharra jasotzen du txostenak, bai eta laborantza-lurrak hobeto zaindu eta kudeatzekoa, ur-erresistentzia duen nekazaritza sustatzekoa eta landareen hazkuntza-planteamendu berritzaileak garatzekoa ere.
4. Sektore erakargarri eta askotarikoa eraikitzea: belaunaldi-berritzearen eta genero-berdintasunaren garrantzia zehazten da atal honetan, bai eta landa-eremu dardaratien eta nekazaritzako elikagaien sistemen garrantzia ere, langileak babesteko beharra barne.
5. Ezagutza eta berrikuntzarako sarbide eta erabilera hobea: gomendioek ondorioztatzen dute ezagutza eta trebetasunetarako sarbidea erraztu behar dela, eta digitalizazioa aukera bat dela.
EBko nekazaritzaren etorkizunari buruzko elkarrizketa estrategikoak egindako txostena Europako Batzordeari, Europako Parlamentuari, estatu kideei eta alderdi interesdunei zuzenduta dago.
Aurrekariak
Von der Leyen presidenteak 2023ko irailean Batasunaren Egoerari buruz egindako hitzaldian iragarri eta 2024ko urtarrilean abiarazia, EBko Nekazaritzaren Etorkizunari buruzko Elkarrizketa Estrategikoak Europako nekazaritzako elikagaien sektoreetako, gizarte zibileko, landa-komunitateetako eta akademiako 29 alderdi garrantzitsu bildu zituen, EBko nekazaritza- eta elikagaigintza-sistemen etorkizunerako ulermen eta ikuspegi komuna lortzeko.
Elkarrizketaren agindua lau gairen inguruan hausnartzea zen:
- Nola eman gure nekazariei eta bizi diren landa-komunitateei ikuspegi hobea, bizi-maila justua barne?
- Nola babestu nekazaritza gure planetaren eta bere ekosistemaren mugen barruan?
- Nola baliatu hobeto jakintzak eta berrikuntza teknologikoak eskaintzen dituzten aukera itzelak?
- Nola sustatu etorkizun argi eta oparoa Europako elikadura-sistemarentzat mundu lehiakor batean?
Egitura horri jarraituz, lantaldeak sortu ziren lana aurrera ateratzeko. 2024ko urtarriletik abuztura, Elkarrizketa Estrategikoko kide guztientzako zazpi osoko bilera ere antolatu ziren, Von der Leyen presidenteak hirutan parte hartuz. Gainera, taldearen aulkiak, Strohschneider irakasleak, ekarpenak eskatu zizkien EBko erakunde aktiboei, elikadura kate osoan. Halaber, estatu kideetako nekazaritza-ministroekin, EBko komisarioen elkargo osoarekin, Europako Parlamentuko kideekin eta Europako Ekonomia eta Gizarte Komiteko eta Eskualdeetako Komiteko ordezkariekin bildu zen.
